Er is een vraag die veel schoolleiders en bestuurders zichzelf niet vaak genoeg stellen: werkt ons beleid eigenlijk? Niet of het goed is geschreven. Niet of het is goedgekeurd door de MR. Maar of het in de dagelijkse praktijk van de school doet wat het beoogt te doen.
Die vraag is ongemakkelijk, omdat het antwoord niet altijd geruststellend is. Goed beleid dat niet werkt, is in veel opzichten erger dan geen beleid: het geeft een gevoel van controle dat er niet is.
Wat beleid dat niet werkt eruitziet
Beleid dat niet werkt, is zelden flagrant slecht. Het is veel subtieler. Het is het veiligheidsprotocol dat wel bestaat maar waarvan docenten de stappen niet kennen. Het is de ondersteuningsstructuur die op papier duidelijk is maar waarbij leerlingen niet weten hoe ze er gebruik van kunnen maken. Het is de werkdrukafspraak die in de teamvergadering is gemaakt maar die in de praktijk nooit is nageleefd omdat er geen opvolging was.
Elk van die situaties heeft iets gemeen: er is een kloof tussen wat het beleid belooft en wat de mensen in de school daadwerkelijk ervaren. En die kloof is onzichtbaar voor wie er te ver vanaf staat om het te zien.
Waarom de kloof zo lang onzichtbaar blijft
De informatie die omhoogkomt in een schoolorganisatie is altijd gefilterd. Teamleiders rapporteren aan de directie wat de directie wil horen, niet altijd bewust, maar wel consistent. Problemen worden kleiner gemaakt. Afwijkingen van beleid worden niet gemeld als ze niet tot incidenten leiden. En zolang er geen incidenten zijn, is er vanuit het perspectief van het bestuur niets aan de hand.
Dat is de kern van het probleem. Het bestuur heeft een beeld van de school dat is samengesteld uit gefilterde informatie. En op basis van dat beeld worden beslissingen genomen die de werkelijkheid missen.
Wat nodig is, is een manier om die filter te omzeilen. Om directe, ongefilterde informatie te krijgen van de mensen die het beleid dagelijks ondervinden: leerlingen, docenten en medewerkers.
Meten wat er werkelijk leeft
Een beleidscheck is een instrument dat precies dat doet. Het stelt gerichte vragen aan de mensen op de werkvloer: herken je het beleid? Merk je het in je dagelijkse werk? Weet je waar je terecht kunt? Heb je het gevoel dat de afspraken worden nagekomen?
De antwoorden op die vragen zijn anoniem en daardoor eerlijk. Ze laten zien wat er werkelijk leeft, niet wat er zou moeten leven. En als die antwoorden worden naast het vastgestelde beleid gelegd, wordt zichtbaar waar de twee overeenkomen en waar niet.
Dat inzicht is geen aanklacht. Het is informatie. Informatie die nodig is om beleid te laten doen wat het belooft.
Drie vragen die elke schoolleider zou moeten stellen
Als het gaat om beleid rond mentale gezondheid en sociale veiligheid, zijn er drie vragen die elke schoolleider regelmatig zou moeten kunnen beantwoorden op basis van data, niet op basis van gevoel.
Ten eerste: weten onze leerlingen waar ze terecht kunnen als het niet goed gaat? Ten tweede: herkennen onze docenten de afspraken die we hebben gemaakt over signalering en ondersteuning, en passen ze die toe? Ten derde: verschilt de manier waarop ons beleid wordt ervaren tussen afdelingen, leerjaren of teams, en zo ja, waarom?
Als die vragen niet beantwoord kunnen worden, is er geen inzicht in of het beleid werkt. En zonder dat inzicht is bijsturen gissen.
Wat MGO zichtbaar maakt
Het Mentaal Gezond Onderwijs systeem van EpexMind maakt precies zichtbaar waar beleid niet werkt. De beleidscheck meet op drie niveaus: bij leerlingen, bij docenten en in de vergelijking met het vastgestelde beleid. De uitkomsten worden realtime weergegeven in een dashboard en vertaald naar een strategisch rapport met heldere duiding.
Zo krijgen schoolleiders en bestuurders antwoord op de vragen die ze zichzelf zouden moeten stellen. Niet op basis van veronderstellingen, maar op basis van directe informatie van de mensen die het beleid dagelijks ondervinden. En met die informatie kunnen ze sturen op wat er werkelijk is, niet op wat ze dachten dat er was.
Wil je weten waar jouw beleid in de praktijk tekortschiet? Bekijk het aanbod van Mentaal Gezond Onderwijs of neem contact op voor een vrijblijvend gesprek.
Lees ook: 5 signalen dat je geen grip hebt op mentale gezondheid op school
