Vertrouwelijkheid is voor veel jongeren de reden om wel of niet naar een psycholoog te gaan. Als je weet dat wat je zegt echt geheim blijft, is de drempel lager. Maar als je bang bent dat je ouders, school of anderen erachter komen wat je hebt verteld, houd je je in. En dat is zonde, want juist de eerlijkheid maakt therapie effectief.
Dus laten we het precies uitleggen. Wat is vertrouwelijkheid bij een psycholoog? Wat blijft geheim? En wanneer niet?
Wat beroepsgeheim betekent
Psychologen hebben een beroepsgeheim. Dat betekent dat ze wettelijk verplicht zijn om wat jij vertelt geheim te houden. Het is geen keuze en geen gunst, het is een verplichting die bij het vak hoort. Een psycholoog die dat schendt, handelt in strijd met zijn beroepsethiek en kan daar serieuze consequenties voor krijgen.
Dat beroepsgeheim geldt voor alles wat je vertelt. Je gevoelens, je gedachten, je ervaringen, dingen uit je verleden, dingen die je hebt gedaan. Alles wat jij deelt in de behandelkamer blijft daar. Het gaat niet naar je ouders, niet naar school, niet naar vrienden, niet naar de huisarts, tenzij jij daar zelf toestemming voor geeft.
De uitzonderingen: wanneer wordt het niet geheim gehouden?
Er zijn situaties waarbij een psycholoog het beroepsgeheim mag of moet doorbreken. Die situaties zijn zeldzaam maar het is goed om ze te kennen.
De eerste uitzondering is als jij toestemming geeft. Als jij wilt dat de psycholoog iets bespreekt met je ouders, huisarts of school, kan dat. Maar alleen op jouw verzoek. Jij hebt de controle.
De tweede uitzondering is ernstig gevaar. Als een psycholoog serieus bezorgd is dat jij jezelf of iemand anders ernstig gaat beschadigen of doden, kan hij of zij actie ondernemen. Dat kan betekenen dat er contact wordt opgenomen met een crisisinstantie of een naaste. Dit is een uiterste maatregel voor een uiterste situatie. Dit gebeurt niet zomaar en niet als reactie op een moeilijk gesprek.
De derde uitzondering is een gerechtelijk bevel. In zeldzame gevallen kan een rechter een psycholoog verplichten om informatie te geven. Dat is een juridische procedure die in de praktijk bijna nooit voorkomt in de context van therapie voor jongeren.
Wat als je minderjarig bent?
Als je jonger bent dan 16, hebben je ouders of verzorgers in principe het recht om te weten wat er in therapie wordt besproken. Dat is wettelijk zo geregeld. Maar in de praktijk werken de meeste psychologen zo dat ze jouw privacy zo veel mogelijk bewaken. Ze bespreken met ouders alleen wat noodzakelijk is voor jouw behandeling, niet elk detail van wat jij hebt gezegd.
Als dit voor jou een belangrijke vraag is, stel hem dan direct aan het begin van de behandeling. Vraag de psycholoog precies hoe hij of zij omgaat met informatie richting je ouders. Een goede psycholoog legt dat transparant uit en maakt samen met jou afspraken over wat wel en niet wordt gedeeld.
Ben je 16 of ouder, dan heb je het recht op volledig vertrouwelijke behandeling zonder dat je ouders toestemming hoeven te geven of inzage krijgen.
Moet je alles zeggen?
Nee. Je moet niets. Maar het helpt wel om zo eerlijk mogelijk te zijn over wat er speelt. Therapie werkt het best als jij je veilig genoeg voelt om echt te zeggen hoe het met je gaat. Niet een aangepaste versie, niet wat je denkt dat de psycholoog wil horen, maar gewoon de waarheid.
Dat hoeft niet allemaal in het eerste gesprek. Vertrouwen opbouwen kost tijd en dat is normaal. Maar weet dat de vertrouwelijkheid er is zodat jij je veilig kunt voelen om dat vertrouwen te geven.
Wat als je twijfelt of iets veilig is om te zeggen?
Als je twijfelt of iets veilig is om te vertellen, vraag het dan gewoon. Je kunt letterlijk zeggen: “Als ik je dit vertel, wat doe jij daar dan mee?” Een goede psycholoog geeft je een eerlijk antwoord en legt uit wat hij of zij in die situatie zou doen. Zo kun jij een bewuste keuze maken over wat je deelt.
Bij EpexMind nemen we vertrouwelijkheid serieus en leggen we bij het eerste gesprek altijd uit hoe we daarmee omgaan. Wil je meer weten? Neem contact op of bekijk ons aanbod via de coaching of psycholoog pagina
