Je hebt een tweede kans, Je herkansing. Dat is precies wat het is: een kans. Niet een straf, niet het bewijs dat je het niet kan, maar een extra mogelijkheid om te laten zien wat je weet. Hoe je die kans benut hangt voor een groot deel af van hoe je de komende weken aanpakt. Vijf concrete tips die echt het verschil maken.
1. Begrijp eerst wat er de eerste keer mis ging
Voordat je begint met leren is het de moeite waard om eerlijk te kijken naar wat er de eerste keer niet goed ging. Want harder werken op dezelfde manier levert niet automatisch een beter resultaat op. Als je te weinig tijd had, is een strakke planning de eerste stap. Als je de stof wel kende maar het op het examen niet kon ophalen door stress, dan is oefenen onder examenomstandigheden nuttiger dan nog een keer herlezen. Als bepaalde onderdelen van de stof echt niet duidelijk waren, is hulp vragen de snelste weg vooruit.
Die analyse hoeft niet lang te duren maar is wel de basis van een slimme aanpak. Tien minuten eerlijk nadenken over wat er anders moet, kan weken van verkeerd leren besparen.
2. Maak een realistisch plan en houd je eraan
Een herkansing heeft een deadline en die deadline is concreet en onwrikbaar. Schrijf op hoeveel dagen je hebt, welke onderdelen van de stof je moet beheersen en hoeveel tijd elk onderdeel vraagt. Verdeel dat over de beschikbare dagen en bouw pauzes in.
Het plan werkt alleen als het realistisch is. Een plan waarbij je elke dag acht uur leert klinkt ambitieus maar houdt zelden stand. Twee tot drie uur gerichte, geconcentreerde studietijd per dag is voor de meeste mensen effectiever dan lange sessies waarbij de concentratie na een uur al wegzakt. Korte blokken van vijftig minuten met een pauze van tien minuten ertussen werken voor veel mensen beter dan doorrammen. Plan ook een vaste tijd op de dag waarop je begint zodat je er niet steeds over hoeft na te denken.
3. Gebruik actieve leermethodes in plaats van herlezen
Herlezen is de meest gebruikte maar ook de minst effectieve manier van leren. Het geeft het gevoel dat je de stof kent omdat het bekend aanvoelt, maar dat gevoel is misleidend. Je herkent de stof als je hem ziet maar dat is iets anders dan hem kunnen reproduceren op een examen.
Actief leren werkt beter. Dat betekent: de stof samenvatten in je eigen woorden zonder in het boek te kijken, jezelf overhoren met flashcards of vragen, oefenopgaven maken en controleren en de stof hardop uitleggen alsof je het aan iemand anders uitlegt. Die laatste methode is bijzonder effectief omdat je bij het uitleggen direct merkt waar de gaten zitten in je begrip. Wat je niet goed kunt uitleggen, begrijp je zelf ook nog niet goed genoeg.
4. Oefen met echte examenvragen onder tijdsdruk
Weten hoe de stof in elkaar zit is niet hetzelfde als een examen kunnen maken. Een examen heeft een specifieke structuur, een tijdslimiet en vraagt om een bepaalde manier van formuleren. Hoe vaker je daarmee oefent, hoe vertrouwder het voelt op het moment dat het telt.
Zoek oude examens van jouw vak op via de website van het College voor Toetsen en Examens. Maak die examens onder echte omstandigheden: zet een timer, leg je telefoon weg en werk het van begin tot eind af. Controleer daarna je antwoorden en let specifiek op de vragen die je fout had. Dat zijn precies de onderdelen die extra aandacht verdienen. Een bijkomend voordeel van oefenen onder tijdsdruk is dat het ook helpt bij het omgaan met examenstress. Hoe meer je gewend bent aan de situatie van een examen maken, hoe minder overweldigend het moment zelf voelt.
5. Zorg goed voor jezelf in de aanloop naar de herkansing
Leren werkt alleen als je brein goed functioneert, en je brein functioneert het best als je genoeg slaapt, beweegt en eet. Dat klinkt als een open deur maar het is een van de meest onderschatte factoren bij examens en herkansingen.
Slaap is de belangrijkste. Tijdens de slaap verwerkt het brein wat je overdag hebt geleerd en slaat het op in het langetermijngeheugen. Doornachten of chronisch te weinig slapen ondermijnt je geheugen, je concentratie en je vermogen om onder druk helder te denken. Acht uur slaap per nacht is geen luxe maar een leerstrategie.
Bewegen helpt ook. Lichaamsbeweging verhoogt de doorbloeding van het brein, verlaagt het stresshormoon cortisol en verbetert de concentratie in de uren daarna. Zelfs een wandeling van twintig minuten tussendoor maakt een merkbaar verschil. En in de avond voor de herkansing is de beste voorbereiding niet nog een keer alles doornemen maar tijdig stoppen, ontspannen en vroeg slapen. Wat je weet, weet je. Je kunt in de laatste uren niets meer bijleren maar je kunt je brein wel de rust geven die het nodig heeft om het de volgende dag te laten zien.
Bij EpexMind helpen we jongeren die vastlopen door stress en spanning rondom school en examens. Via onze Van Stress naar Focus training leren jongeren hoe ze met examenstress omgaan op een manier die echt werkt. Neem contact op of bekijk ons aanbod.
