Weerbaarheidsoefeningen kunnen een waardevolle aanvulling zijn op de dagelijkse routine in de klas: aan het begin van de dag, na de pauze, of als de spanning oploopt. Deze tien oefeningen zijn geïnspireerd op elementen uit onder andere de Rots en Water methodiek en vertaald naar een vorm die leerkrachten zelf kunnen toepassen, laagdrempelig en zonder speciale voorbereiding.
Dit overzicht geeft je de eerste tien oefeningen met een korte uitleg en een link naar de volledige handleiding per oefening. Zo kun je snel zien welke oefening past bij wat jouw klas op dit moment nodig heeft.
1. De Stevige Houding
De basishouding van deze reeks. Leerlingen leren hoe stevig staan voelt: voeten op schouderbreedte, knieën licht gebogen, een open en ontspannen bovenlichaam. Perfect als startoefening aan het begin van de dag of na een onrustige pauze. Duurt minder dan twee minuten en zet de toon voor de rest van de les.
Volledige handleiding: De Rots →
2. De Flexibele Houding
Deze houding leert leerlingen hoe soepelheid eruitziet in het lichaam. Gebruik deze oefening als overgang naar een coöperatieve werkvorm of als de klas vastzit in rigide patronen van met elkaar omgaan.
Volledige handleiding: Het Water →
3. Wisselen tussen Stevig en Flexibel
Leerlingen schakelen op jouw signaal tussen de twee houdingen. Een krachtige energizer die ook bewuste keuzes traint. Ideaal voor een kort moment tussen twee lessen of na een stilzitperiode.
Volledige handleiding: De Rots en Water wissel →
4. De dubbele handdruk
Leerlingen oefenen hoe ze op een stevige maar vriendelijke manier contact maken. Goed inzetbaar bij de start van een samenwerkingsopdracht of als kennismakingsoefening bij een nieuwe groep.
Volledige handleiding: De dubbele handdruk →
5. Grens voelen
Leerlingen leren hoe ze lichamelijk voelen wanneer een grens wordt overschreden en hoe ze die grens aangeven. Essentieel als er pestgedrag of grensoverschrijding speelt, maar ook preventief zeer waardevol.
Volledige handleiding: Grens voelen →
6. De cirkel
Leerlingen onderzoeken hun persoonlijke ruimte en leren hoe ze die respectvol bewaken en ook de ruimte van anderen respecteren. Goed inzetbaar bij een les over sociale veiligheid of als er veel fysieke grensoverschrijdingen zijn in de klas.
Volledige handleiding: De cirkel →
7. Ademhaling en houding
Leerlingen ervaren hoe ademhaling en lichaamshouding direct op elkaar reageren. Waardevol voor klassen met veel prestatiedruk, vlak voor een toets of als voorbereiding op een spannende presentatie.
Volledige handleiding: Ademhaling en houding →
8. De spanningsbarometer
Leerlingen leren herkennen hoe gespannen ze zijn voordat het te hoog oploopt. Inzetbaar als check-in aan het begin van de les: laat leerlingen aangeven waar hun spanning zit. Dat geeft jou informatie én leerlingen een moment van zelfbewustzijn.
Volledige handleiding: De spanningsbarometer →
9. Stop en reset
Een bewuste pauze nemen voordat je reageert. Voor leerlingen die snel impulsief reageren is dit een van de meest waardevolle vaardigheden. Ook direct toepasbaar in een conflictmoment: stop even, reset, dan praten we verder.
Volledige handleiding: Stop en reset →
10. Nee zeggen met je lichaam
Leerlingen oefenen hoe ze nee zeggen op een congruente manier: hun houding, stem en woorden zeggen hetzelfde. Ideaal bij een les over sociale veiligheid of weerbaarheid. Leerlingen die dit beheersen, worden minder makkelijk meegesleurd door groepsdruk.
Volledige handleiding: Nee zeggen met je lichaam →
Wil je verder gaan dan losse oefeningen?
Deze oefeningen zijn een goed begin. Wil je dat de effecten beklijven, dan is een volledige weerbaarheidstraining voor jouw leerlingen de volgende stap. EpexMind verzorgt weerbaarheidstrainingen voor jongeren en Rots en water trainingen. Bekijk hoe epexmind jouw klas kan ondersteunen.
